دروازه‌های تهران

• درس گفتار یازدهم | دروازه‌های تهران

• مشخصات اثر:
• تحقیق و پژوهش: مرتضی رحیم‌نواز
• تعداد صفحات: 56 صفحه

▪️درباره اثر:

یکی از ارزشمندترین نمادهای تاریخی شهر تهران، دروازه‌های کهن آن هستند؛ عناصری که روزگاری نه تنها مرز میان شهر و بیرون را مشخص می‌کردند، بلکه هویت، شکوه، کارکردهای دفاعی، اجتماعی و اقتصادی پایتخت را نیز بازتاب می‌دادند. متأسفانه امروزه از آن همه عظمت و جلوگاه تاریخی، جز یک نمونه، اثری بر جای نمانده است و نام بسیاری از دروازه‌ها تنها در یادداشت‌های تاریخی، عکس‌های قاجاری و سفرنامه‌ها زنده مانده است. با این حال، شناخت همین دروازه‌ها می‌تواند پنجره‌ای روشن به سوی زیست‌جهان تاریخی تهران بگشاید؛دروازه‌ها روایت‌گر تحولات کالبدی شهر، آمدوشد کاروان‌ها، ورود سفیران خارجی، مراسم رسمی و حتی تردد روزمره مردم عادی بوده‌اند.

در دفتر پیش‌رو، تلاش شده است تا ضمن معرفی دقیق دو حلقه اصلی حصار تاریخی تهران، یعنی حصار طهماسبی (دوران صفوی) و حصار ناصری (دوران قاجار)، ویژگی‌های ساختاری، کارکردی و تحولات هر یک بررسی شود. همچنین این مجموعه، خواننده را با دسته‌بندی دروازه‌های خروجی، دروازه‌های داخلی و سردرهای مهم تهران آشنا می‌کند. کوشش بر این بوده است که با تکیه بر منابع تاریخی، نقشه‌های قدیمی، عکس‌های دوره قاجار و پهلوی اول و نیز پژوهش‌های معاصر، نمایه‌ای روشن، مستند و تصویری از وضعیت تاریخی دروازه‌های تهران ترسیم شود.